Nieuws

Trefwoordenregister
Zoals vermeld in Antroposofie en astronomie (pagina 11) staat er op deze website een trefwoordenregister. Op dit moment wordt daar nog aan gewerkt. De verwachting is dat dit volgend voorjaar klaar zal zijn.

Louise Pino over de boekpresentatie

Zondagmiddag 27 oktober was het dan zover: de officiële presentatie van het boek ‘Antroposofie en astronomie’ de vertaling van de Rundschreibbriefe van Elisabeth Vreede door Willem Hendriks!

17 oktober vers van de drukker…

Dit vond plaats in het gebouw van Sijthoff Cultuur in Leiden. De zaal was vol en het was een feest om met elkaar dit moment te beleven dat het boek dat zo aan de tijd is, in het Nederlands beschikbaar kwam. De uitgever Hapée Smeele van uitgeverij Nachtwind, die met een boekentafel aanwezig was, benadrukte met hoeveel inzet er aan dit boek is gewerkt en dat het nu zijn weg in de wereld zal gaan vinden.

In haar openingswoord heette Jeannette Boertien iedereen hartelijk welkom en sprak uit hoe passend het was dat wij ons bevonden in de stad waar in het verleden Elisabeth Vreede heeft gestudeerd en zich heeft ontwikkeld tot astronome, naast de andere vakken die zij er heeft gevolgd, te weten wiskunde, filosofie en Sanskriet. Vanuit deze brede achtergrond heeft zij een grote bijdrage geleverd aan de impuls van de antroposofie.

Vervolgens overhandigde zij het eerste exemplaar van het boek ‘Antroposofie en Astronomie’ aan Jan de Boon, die zich erg verrast toonde en het onder applaus namens Sijthoff Cultuur in ontvangst nam.

Daarna volgden vier korte lezingen. Allereerst een spannend verslag van het in de openbaarheid komen van de hemelschijf van Nebra, een archeologische vondst van de eerste orde, die enkele jaren geleden is gedaan en nu onderzocht wordt. Angelique Petersen en Jeannette Boertien vertelden ons de vele raadsels die deze schitterende met goud bewerkte bronzen schijf omgeven en over de ontdekkingen die er inmiddels al over gedaan zijn. Dit alles met op de achtergrond de projectie van een afbeelding van de prachtige schijf.

Hierop hield Willem Hendriks zelf een exposé over het belang van de beweeglijkheid van het lentepunt, de zogeheten precessie. Het ogenblik dat de dag en de nacht even lang duren valt elk jaar 20 minuten eerder, en dit uiterst langzame proces is van grote betekenis voor de invloed die de sterrenwereld uitoefent op de aarde. De opeenvolging van de cultuurperioden hangt daar direct mee samen, onder andere door het veranderen van de vegetatie in de diverse gebieden op onze planeet. Op deze manier is het mogelijk verbanden te leggen tussen onze dagelijkse leef-omstandigheden, de aardse condities waar men mee om moet gaan, en de grote dynamiek in de kosmos.

Vervolgens sprak erover de schilderes Brigitte Beck hoe zij had ervaren tijdens het bestuderen van de inhoud van dit boek en het werken aan haar schilderijen dat iets heiligs, iets religieus zich kan tonen door de verbinding van wetenschap en kunst. De neerslag daarvan liet zij ons beleven door ons intensief te laten kijken naar haar schilderij ‘Maansfeer’, dat voor in de zaal was opgesteld. Op fenomenologische wijze benaderd, onthulde het schilderij steeds meer aspecten en diepere betekenislagen. De inspiratie voor dit schilderij lag in de beschrijving door Elisabeth Vreede van het verblijven van de mens in de sfeer van de maan na de dood.

Ben van Tilborg schetste daarna het enorme verschil in denkwereld tussen de academische manier van wetenschap bedrijven en een wetenschapsbeoefening die is ingebed in een religieuze contekst. Met aansprekende voorbeelden liet hij ons iets ervaren van de kilte en het wegvallen van het besef van een zinrijke toekomst wanneer men slechts rekent met materie en zwaartekracht in tegenstelling tot een geestelijke wereld waar de zichtbare werelddeel van uitmaakt.

De foto’s zijn gemaakt door Hapé Smeele. Het boek is te verkrijgen en kan besteld worden bij uitgeverij Nachtwind. http://www.nachtwind.nl/elisabeth-vreede.html

Boekpresentatie op 27 oktober in Leiden Antroposofie en Astronomie – Elisabeth Vreede

Antroposofie en Astronomie is de titel van de Nederlandse vertaling van de astronomische brieven (Rundschreiben) van Elisabeth Vreede uit de periode 1927-1930. Dit boek verschijnt op 18 oktober en wordt gepresenteerd op zondag 27 oktober 2019 in Leiden, van 14:00 – 17:00 uur in: Sijthoff Cultuur Doezastraat 1b 2311 GZ Leiden Iedereen is van harte welkom. Er zijn vier korte presentaties rondom het boek. De uitgever Hapé Smeele (uitgeverij Nachtwind, Hilversum) is aanwezig met een boekentafel.
Jeannette Boertien & Willem Hendriks

Programma Boekpresentatie 27-10-2019

Zaal open vanaf 14.00 – er is thee en koffie 14.20 Welkom
De hemelschijf van Nebra Angélique Petersen en Jeannette Boertien (20 min.) — –De astronomische brieven van Elisabeth Vreede Willem Hendriks (20 min.)
Het schilderij ‘Maansfeer’ in Antroposofie en Astronomie Brigitte Beck (20 min.)
Het beeld van de sterrenkunde tegenover de mens in de kosmos Ben van Tilborg (20 min.)
Hierna is er volop gelegenheid om elkaar te ontmoeten, iets te drinken en om het boek te kopen. Uitgeverij Nachtwind is aanwezig met een boekentafel (www.nachtwind.nl).

Pasen 2019

Pasen valt dit jaar laat, pas op zondag 21 april…De paasdatum fluctueert want Pasen valt op de eerste zondag na de eerste volle maan na het begin van de lente. De berekening van de Paasdatum is veel ingewikkelder dan zoals het hier beschreven is. Dat is dit jaar heel duidelijk. Astronomisch gezien begint de lente als de dag en de nacht even lang zijn. Dat is altijd op 20 of 21 maart. Dit jaar is dat op woensdag 20 maart om 22.58 uur. De eerstvolgende Volle maan na het begin van de lente, is dit jaar al heel snel (3 uur en 3 kwartier later), namelijk op donderdag 21 maart om 02.43 uur, en Pasen valt dit jaar op 21 april…..Hoe wordt Pasen nu eigenlijk vastgesteld? Het vaststellen van de paasdatum gebeurt op een bijzondere manier, volgens de kerkelijke kalender. Pasen valt op zijn vroegst op 22 maart en op zijn laatst op 25 april. Maar over de paasdatum valt nog zo veel meer te vertellen. Aan het bepalen van de paasdatum is een lange en interessante geschiedenis verbonden. Elisabeth Vreede heeft daarover in 1943 een mooi en boeiend artikel geschreven, toen viel Pasen namelijk ook laat: op 25 april, de laatst mogelijke datum. Dat was voor haar de aanleiding om over de veranderlijke paasdatum te schrijven. Het artikel verscheen bij de kalender van 1943-1944 die de paasdatum als uitgangspunt heeft. Dit was de laatste keer dat Elisabeth Vreede deze kalender maakte, want zij overleed in augustus 1943. Het wezenlijk van Pasen heeft zij in dit artikel treffend en prachtig beschreven. Wij publiceren dit artikel ter inspiratie voor de lijdenstijd en Pasen.
Lees het artikel Paasfeest onder de rubriek artikelen

Meer informatie over de technische aspecten van het berekenen van de paasdatum: https://www.beleven.org/feesten/kalenders/kerkelijke_kalender.php

Maart 2019.
Lezing voor de VVAO Leiden. Slimme meiden uit Leiden. Elisabeth Vreede een van de meisjesstudenten 1900-1906.

Lezing door Jeannette Boertien over het leven van de eerste meisjesstudenten in Leiden rond 1900. “Kan een vrouw eigenlijk wel studeren”, dat was een thema waarmee men zich toen in academische kringen nog bezighield. Om een indruk te krijgen van die tijd volgen we Elisabeth Vreede in Leiden. Elisabeth Vreede studeerde astronomie, wiskunde, filosofie en Sanskriet in Leiden van 1900-1906. Met die droge zin wordt haar studentenleven vaak omschreven. Maar als je bedenkt dat studeren voor meisjes toen nog niet eens zo heel gewoon was. In 1900 schreven zich 822 studenten in, 45 daarvan waren vrouwen. De meeste meisjesstudenten studeerden letteren, medicijnen, een enkeling rechten…maar wiskunde en astronomie….Er is interessant archiefmateriaal met biografische schetsen van de studentes uit die tijd. Zoals van Aletta Lorentz-Kaiser en Lizzy van Dorp de oprichtsters van de Vereeniging van Vrouwelijke Studenten in Leiden (1901). Elisabeth Vreede was voorzitster van de VVSL van 1902-1904 en in 1905 richtten zij de eerste vrouwen roeivereniging op. Uit het archiefmateriaal is een deel van het leven van de meisjesstudenten gereconstrueerd. Hoe was het leven van die meisjesstudenten toen in Leiden? Het is de tijd is van de stoomlocomotief, de spoorwegstakingen, Leiden is een academische stad maar ook de stad van de wolindustrie, er is armoede en kinderarbeid, vrouwenkiesrecht is er nog niet en meisjes gingen niet op kamers…fietsen voor vrouwen is nog een novum…Elisabeth Vreede is actief in de vrouwenbeweging en samen met andere studentes beginnen ze een bijzonder sociaal initiatief voor arme arbeiderskinderen. We maken kennis met de mensen die Elisabeth Vreede inspireerden en zien hoe zij zich ontwikkelt tot een erudiete wetenschapper. Daarna volgen we haar naar Berlijn en Dornach en zien hoe zij zich als astronoom ontwikkelt tot een esoterisch geschoolde vrouw geïnspireerd door Rudolf Steiner.

https://www.vvao.nl/agenda/item/?item=16912

febr 2109.
Warmonderhof organiseert op 15 februari de Winterconferentie ´Landbouw en Kosmos´ in Dronten.

Hoe raak je thuis in dit thema? Hoe bepaal je de momenten waarop je bepaalde werkzaamheden doet? Wat betekent het jaarverloop en de loop van de jaren voor je eigen biografie, of voor die van een ander? Hoe raak je thuis in de voortdurend veranderende sterrenhemel? Die vragen willen we voor iedereen een stap verder brengen. Daarvoor bieden we op deze winterconferentie een rijk palet aan presentaties en gesprek over o.a. Astrosofie, Werkmomenten, Jaarverloop, Etherwereld, Biografie. Vanzelfsprekend steeds in relatie tot het werken in de landbouw. Onder de vele sprekers is ook Willem Hendriks. Hij komt vertellen over het boek Antroposofie en astronomie. Deze Nederlandse vertaling van Elisabeth Vreedes Rundschreiben, eerder in het Duits in boekvorm verschenen in 1954 en 1980, verschijnt in de loop van 2019 bij Uitgeverij Nachtwind. De presentatie is getiteld:
Astronomie in het licht van de antroposofie – een inleiding in de vertaalde astronomische ´Rundschreiben´ van Elisabeth Vreede.


Nov. 2018.
Aankondiging Nederlandse vertaling van Astronomie en Antroposofie van Elisabeth Vreede.

Op Michaëldag 2018 vond in de ‘Nieuwe Energie’ in Leiden de aankondiging plaats van de Nederlandse vertaling van Astronomie en Antroposofie van Elisabeth Vreede. Deze eerste Nederlandse vertaling zal medio 2019 verschijnen. Leiden, de stad waar zij heeft gestudeerd, leek de aangewezen plaats te zijn voor deze presentatie. Een kleine zeventig mensen verzamelden zich die middag rond thee, koffie en versnaperingen. Ook de uitgever Hapé Smeele was aanwezig met een boekentafel en intekenlijst voor het boek.
Het geheel werd mooi omlijst door de schilderijen tentoonstelling van Brigitte Beck. In een rondleiding langs haar werk vertelde zij ons uitgebreid hoe zij, geïnspireerd door ‘Antroposofie en Astronomie’, tot deze schilderingen is gekomen. Een deel van haar werk vinden wij terug in het boek. Het programma bestond verder uit bijdragen van diverse sprekers. Eerst stond Jeannette Boertien stil bij de dag van Michael. Een dag die bewust was gekozen vanwege de bijzondere betekenis van Michael in het leven van Elisabeth Vreede. Willem Hendriks, vertaler van het boek, vertelde hoe hij tot het vertalen van juist dit boek was gekomen. Hij illustreerde voor ons de hobbelige weg, vol dilemma’s van het vertaalwerk. Jeannette Boertien schetste vervolgens een levendig beeld van het leven van Elisabeth Vreede als studente in Leiden aan het begin van de 20e eeuw. Uit het verhaal van Frank Spaan sprak de liefde van de astronoom voor de wijdsheid van het heelal en al de vragen die dit op blijft roepen.
Angélique Petersen bracht tenslotte naar voren dat over de veelzijdigheid van de persoon van Elisabeth Vreede nog veel valt te ontdekken. Er wordt wel over haar geschreven: maar wie leest haar werk? Rond de klok van vijf verlieten de aanwezigen, geïnspireerd door kunst, ontmoeting en gesprek, opgewekt het gebouw.

Foto’s:  RANU WE
Schilderijen: Brigitte Beck

Oktober 2018.
Lezing voor de VVAO Amsterdam door Jeannette Boertien: Elisabeth Vreede, een van de meisjesstudenten in Leiden, 1900-1906.

Elisabeth Vreede was actief in het studentenleven en participeerde in veel nieuwe initiatieven. Er is interessante archiefmateriaal met biografische schetsen van de studentes uit die tijd. In deze lezing laat ik zien hoe het leven van die meisjesstudenten toen was in Leiden, de stad van de wolindustriestad. Het is de tijd is van de stoomlocomotief, de spoorwegstakingen, Abraham Kuypers kabinet, fietsen voor vrouwen is nog een novum, vrouwenkiesrecht is er nog niet, en …kan een vrouw eigenlijk wel studeren? Dat was een thema waar men zich in academische kringen toen nog mee bezig hield…Om een indruk te krijgen van die tijd volgen we Elisabeth Vreede in Leiden. En daarna volgen wij haar naar Berlijn en Dornach. Een erudiete vrouw die geïnspireerd door Rudolf Steiner een nieuwe impuls geeft aan een moderne esoterische astronomie.